Bu cyfle i\u2019r cyhoedd a phlant ysgol leol fanteisio ar gipolwg newydd hynod ddifyr ar sut mae modd echdynnu, defnyddio, adfer ac ailgylchu metelau sy\u2019n hanfodol ar gyfer technolegau dydd i ddydd, drwy ddiwrnod arloesol o weithgareddau yng Nghanolfan Darganfod Gwyddoniaeth Xplore!<\/p>\n
Mae t\u00eem o arbenigwyr, gydag ymchwilwyr o Brifysgol Exeter wedi mynd ati i greu\u2019r arddangosyn \u2018Y Metelau Gwerthfawr Newydd\u2019, Dwyn Trysorau Ein Technoleg Bob Dydd i\u2019r Golwg\u2019, sydd wedi\u2019i osod yng Nghanolfan Darganfod Gwyddoniaeth Xplore! yn Wrecsam. Fe agorwyd yr arddangosyn, sydd yn oddeutu 3.5m o uchder, ar Ebrill y 15fed a gallai\u2019r ymwelwyr roi cynnig ar fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r galw cynyddol am adnoddau metel naill ai drwy adeiladu mwy o fwyngloddiau \u2013 neu drwy atgyweirio, adfer ac ailgylchu metelau gwerthfawr sydd wedi\u2019u hechdynnu eisoes. Bydd cyfle i\u2019r rheiny sy\u2019n cymryd rhan ddysgu am union raddfa\u2019r galw am fetelau megis lithiwm, tun a chobalt ynghyd \u00e2 dysgu mwy am sut mae metelau technoleg yn gwneud gwahaniaeth mawr i eitemau bob dydd megis ffonau a chyfrifiaduron, yn ogystal \u00e2 diwydiant ar raddfa fawr.<\/p>\n
Dywedodd Frances Wall, Athro Mwynyddiaeth Cymhwysol yn Ysgol Fwyngloddiau Camborne, Prifysgol Exeter; <\/strong><\/p>\n \u201cMae cysyniadau cadwyn gyflenwi economi gylchol yn ymestyn llawer pellach nag ailgylchu ar ddiwedd oes yn unig. <\/em><\/p>\n \u201cMae economi gylchol yn cychwyn yn syth o ddechrau cadwyn gyflenwi, o echdynnu adnoddau mewn modd cyfrifol, trwy ddylunio cynnyrch yn feddylgar, gweithredu drwy fodelau busnes gwahanol ac ar ddiwedd oes unrhyw gynnyrch \u2013 pe bai\u2019n ff<\/em>\u00f4<\/em>n neu\u2019n dyrbin gwynt \u2013 sut i ailgylchu\u2019r rhannau cyfansoddol yn effeithlon ac yn effeithiol gyda chyn lleied o effaith <\/em>\u00e2<\/em> phosibl ar yr amgylchedd.\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n \u201cMae\u2019r t<\/em>\u00ee<\/em>m ar Met4Tech wedi gweithio\u2019n ddiflino i sicrhau bod yr arddangosyn newydd yn rhyngweithiol ac yn addysgiadol. Yn ei dro bydd ymwelwyr yn teimlo\u2019n hyderus eu bod yn ymwybodol o beth ydy economi gylchol ar gyfer metelau technoleg a sut gallan nhw gyfrannu wrth inni symud i fod yn sero net.\u201d<\/em>\u00a0<\/em><\/p>\n Er mwyn lansio\u2019r arddangosyn newydd sbon hwn, fe estynnwyd gwahoddiad i ysgol Plas Coch i Xplore! i roi cynnig arno ynghyd \u00e2 chymryd rhan yng ngweithdy newydd Xplore! i ysgolion, Mwyngloddio a Magnetau. Ariannwyd y gweithdy rhyngweithiol yn wreiddiol gan Less Common Metals, ac fe gaiff ei gynnig i ysgolion ledled y siroedd rhanbarthol gyda diolch i gyllid gan Innovate UK. Nod y gweithgareddau ymarferol hyn ydy helpu dysgwyr ysgolion cynradd i ddeall pwysigrwydd magnetau mewn eitemau bob dydd megis gliniaduron, ffonau symudol, clustffonau a seinyddion.<\/p>\n Dywedodd Katie Williams, Swyddog Datblygu Busnes yng Nghanolfan Darganfod Gwyddoniaeth Xplore!;<\/strong><\/p>\n \u201c Mae Xplore! yn falch iawn o gynnal diwrnod arbennig o weithgareddau sy\u2019n ymwneud gyda gwyddoniaeth. Fel rhan o\u2019r diwrnod byddwn yn cyflwyno arddangosyn newydd sbon, sy\u2019n cyd-fynd i\u2019r dim <\/em>\u00e2<\/em> gwaith blaenorol Xplore! gyda Less Common Metals. Mae\u2019n gyfle gwych i ennyn diddordeb y cyhoedd a dysgwyr o Ysgol Plas Coch ym mhwysigrwydd mwynau critigol a\u2019r ystod eang o ffyrdd y c<\/em>\u00e2<\/em>n nhw eu defnyddio.<\/em><\/p>\n Ein gobaith yn yr wythnosau nesaf ydy y bydd yr arddangosyn newydd sbon, ar rodfa Xplore! yn sicrhau bod mwy fyth o ymwelwyr yn deall pwysigrwydd elfennau daear prin a\u2019r camau gallan nhw eu gweithredu i leihau, ailddefnyddio ac ailgylchu.\u201d<\/em><\/p>\n Dywedodd Elen Mostyn, Athrawes Blwyddyn 5\/6 o Ysgol Plas Coch;<\/strong><\/p>\n \u201cMae ein disgyblion wedi mwynhau eu diwrnod yn Xplore! yn arw. Fe wnaethon nhw fwynhau pob agwedd o\u2019u hymweliad gan gynnwys yr arddangosyn newydd a\u2019r gweithdy Mwyngloddio a Magnetau.\u201d<\/em><\/p>\n